http://skn.brrd.in.th/web/

โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ

จังหวัดสกลนคร

กิจกรรมข้าว  งานศึกษาพัฒนาเกษตรกรรม

ดำเนินการศึกษา ทดลอง สาธิต ขยายผล สนับสนุนการสร้างกลุ่มและพัฒนาอาชีพด้านข้าวให้เหมาะสมกับสภาพภูมิสังคมในศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯและแปลงเกษตรกร สู่สมาชิกศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง เกษตรกร และผู้สนใจ

ผลการดำเนินงาน ประกอบด้วยงาน  4  ลักษณะ คือ

1. งานศึกษา วิจัยและทดลอง

1.1 ศึกษาการใช้น้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยหมักชีวภาพ และปุ๋ยเคมีต่อผลผลิตข้าว ผลการดำเนินงาน 4 ปี (2548-2551) พบว่า ผลการศึกษาในข้าวพันธุ์ กข6 ที่ให้ผลผลิตสูงคือ วิธีการใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 รองพื้นอัตรา 25 กก./ไร่ และสูตร 46-0-0 ระยะข้าวกำเนิดช่อดอกอัตรา 10 กก.ไร่ รองลงมาคือวิธีการใช้ปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพ อัตรา 500 กก./ไร่ ร่วมกับการใช้ปุ๋ยอินทรีย์น้ำอัตรา 10 ลิตร/ไร่ และวิธีการใช้น้ำหมักชีวภาพ อัตรา 20 ลิตร/ ไร่ ให้ผลผลิต 563 558 และ485 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ

1.2   การคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวดีเด่นที่ให้ผลผลิตสูงโดยให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการให้คะแนนความชอบด้านการเกษตรและการชิมข้าวสุก ปีพ.ศ. 2551 พบว่า เกษตรกรเลือกข้าวสายพันธุ์ BKNLR 78015 -R -R -PSL-3 -1 เนื่องจากอายุข้าวเหมาะสมกับนาลุ่ม ลำต้นแข็งแรง ความสูงพอดี ต้านทานโรคดี แตกกอดี เมล็ดยาวสวย สีเมล็ดสวย รวงแน่น รวงยาว ข้าวสุกมีกลิ่นหอม หวานและอ่อนนุ่ม

 


1.3 ศึกษาการเพิ่มอินทรียวัตถุแบบต่าง ๆ ต่อผลผลิตข้าวนาปี เพื่อศึกษาการใช้ประโยชน์ของวัสดุในท้องถิ่นเป็นปุ๋ยอินทรีย์ในนาข้าว พบว่า วิธีการใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพ อัตรา 1000 กก./ไร่ ให้ผลผลิตข้าว กข6 และ กข15 สูงสุด 640 และ 563 กิโลกรัมต่อไร่ตามลำดับ รองลงมาคือวิธีเพาะเห็ดฟางในแปลงนาแล้วใช้ซากฟางจากกองเห็ดเป็นปุ๋ย ให้ผลผลิตข้าว กข6 และ กข15 เท่ากับ 475 และ549 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ
1.4 ศึกษาระบบการปลูกข้าวร่วมกับผักเศรษฐกิจ ดำเนินการปลูกผักในฤดูแล้งหลังเก็บเกี่ยวข้าว(ธันวาคม พ.ศ. 2551-กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552) พบว่า ผัก 3 ชนิด คือ กะหล่ำปลี บล็อกโคลี่ และกะหล่ำดอก มีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ มีอายุเก็บเกี่ยว 70 60 และ 60 วัน ตามลำดับ และให้ผลผลิต 1,675  340 และ 280 กก./ไร่ ตามลำดับ ใช้แรงงานต่อฤดูผัก 94  51 และ  49 แรงต่อวันต่อไร่ ตามลำดับ มีรายได้ไม่หักค่าแรงงานไร่ละ 16,750  8,500 และ 7,000 บาท ถ้าหักค่าแรงงาน ปลูกผักทุกชนิดไม่มีกำไร ใน 1 ฤดูผักต่อแรงงาน 1 คน สามารถปลูกกะหล่ำปลี บล็อกโคลี่ และกะหล่ำดอกได้ไม่เกิน 0.5 ไร่ 1 ไร่ และ 1 ไร่ ตามลำดับ


2. งานสาธิต

2.1 สาธิตการปลูกข้าวไม่ไวแสงแบบต่อเนื่อง ดำเนินการปลูกข้าวพันธุ์สกลนครทุก ๆ 15 วัน พบว่าระยะที่เหมาะสมให้ผลผลิตข้าวสูงและมีศัตรูข้าวทำลายน้อย คือ ช่วงตกกล้า 14 กรกฎาคม ถึง 1 สิงหาคม ให้ผลผลิต 456 กิโลกรัมต่อไร่
2.2 สาธิตการผลิตข้าวอินทรีย์ ดำเนินการสาธิตวิธีการปลูกข้าวแบบเกษตรอินทรีย์ในข้าวพันธุ์ กข6 และขาวดอกมะลิ 105 พบว่า วิธีการปลูกโสนอัฟริกันเป็นปุ๋ยพืชสดร่วมกับการใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 500 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลผลิตข้าวกข6 และขาวดอกมะลิ 105 เท่ากับ 474 และ 495 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ และวิธีการใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 1 ตันต่อไร่ให้ผลผลิตข้าวกข6 และขาวดอกมะลิ 105 เท่ากับ 381 และ 474 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ

2.3 การปลูกข้าวแบบผสมผสาน สาธิตระบบการทำการเกษตรผสมผสาน ทำคอกเลี้ยงหมูบนคันนา และเลี้ยงปลาในนาข้าว เลี้ยงหมู 2 ตัวในเดือนเมษายนถึงสิงหาคม และเลี้ยงปลานิลในแปลงนาข้าว 1,000 ตัวต่อไร่ พบว่ามีรายได้ 4,310 บาท ไม่หักต้นทุนแรงงาน และได้ผลผลิตข้าว กข6 เท่ากับ 489 กิโลกรัมต่อไร่
2.4 แสดงพันธุ์ข้าวไร่ – ข้าวนาสวน ปลูกข้าวไร่จำนวน 16 พันธุ์ /สายพันธุ์ และข้าวนาสวน จำนวน 93 พันธุ์ เพื่อให้เกษตรกรและผู้สนใจเข้ามาเรียนรู้ข้อมูล หรือขอเมล็ดพันธุ์ที่สนใจไปปลูกขยายผล
 
ชนิดข้าว/จำนวน
ชื่อพันธุ์ข้าว
พันธุ์ข้าวไร่ / 16 พันธุ์(สายพันธุ์)

สกลนคร  ข้าวฮ้าว  ข้าวแดง TRT 8409149  แก่นดู่  จะนอเหมย  แพร่  จะนอส  ดอทัย3  FNUR 75-B-79  ลืมผัว  ซิวแม่จัน  กระแสน  SPT 910025-PMP-3-5-20  ดอ   ซือโนนิ  หอมไฮ

พันธุ์ข้าวนาสวน / 93 พันธุ์

หอมดอกมะลิ  หอมหาง  หอมจำปา  หอมขาว  หอมทุเรียน  หอมนายพล  หอมพวง  หอมเศรษฐี  หอมพม่า  หอมอุดม  หอมปลาซิว  หอมแผ่พะโล้  หอมแผ่  หอมทุ่ง  หอมทอง  หอมทุ่งดอ  หอมมาล่า  หอมเสงี่ยม  หอมนางนวล  หอมสังข์กราย  หอมดอกรวม  หอมหนัก  หอมกุ่ย  ตกลาย  หอมทุ่ง  ข้าวขาวหอม  หอมเมล็ดเล็ก  รากไผ่  หมากแขก  หวิดหนี้  ดวงจันทร์  กาบหก  อิฐขาว 2   เจ้าแดง 1  เจ้าแดง 2  อีเตี้ย  ตชด.(ศวข.ขอนแก่น)  เหลืองบุญมา  ข้าวกอเดียว  อีแดงเล้าแตก   ข้าวเล้าแตก(นครพนม)  ข้าวเล้าแตก(กาฬสินธุ์)  หอมดง  ข้าวก่ำ(นครพนม)  ข้าวก่ำ(เต่างอย)  ข้าวก่ำ(ปี 50) เล็บม้า  กาบหมาก  ขี้ตมงัน  กาบยาง1, อิฐขาว1  มะไฟดำ  ม้ามืด  อีมืด ปลาเข็ง  อีขาวคำ  เกล็ดเต่า  ผัวเมีย  แม่ผึ้ง  พระอินทร์  กาบยาง2  มะยม  ตับ เหมย  หางนาค  ข้าวหลุ่ม  ขี้ตมพัน  แดงหลวง  มะหวาย  ข้าวขาว  คอโย่น  แม่ฮ้าง  ลายดอกไม้  ดวงจันทร์  ตับเหมยดำ  งันดง  หางนาค  อีขาว  มันเป็ด  อีขาวพร  ผักหิน  แม่ฮ้างน้อย  สันป่าตองใหญ่  ตับเหมยขาว  ขี้ ตมหางนาค  หมากยม  มะยม (นครพนม)  มะยม  เขียวใบโพธิ์  เหนียวดำ  ข้าวก่ำ(สกลนคร)  ข้าวก่ำ(นครพนม)  ข้าวก่ำ(ดงหลวง)  ข้าวก่ำ(เขาวง)  ข้าวก่ำ(กาฬสินธุ์)

3.  แผนขยายผลและถ่ายทอดเทคโนโลยี

3.1 สาธิตเทคโนโลยีการปลูกข้าวในนาเกษตรกร ดำเนินการ 16 แปลง พบว่า การใส่ปุ๋ยหมักชีวภาพอัตรา 250 กก./ไร่(แห้ง) ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 อัตรา 12.5 กก./ไร่และยูเรียสูตร 46-0-0  อัตรา 3.5 กก./ไร่ ในข้าวพันธุ์สกลนคร  กข12  กข6  และกข15  ให้ผลผลิต  540  432  463  และ484  กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ซึ่งดีกว่าการใส่ปุ๋ยเคมีร้อยละ 5 หรือปุ๋ยหมักชีวภาพเพียงอย่างเดียวร้อยละ 9

3.2 การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีในนาเกษตรกร มีเกษตรกรร่วมโครงการ 71 คน ซึ่งผ่านการอบรมหลักสูตร “การปลูกข้าวไว้ทำพันธุ์” ดำเนินการปลูกข้าวพันธุ์ กข6 กข12 กข15 ขาวดอกมะลิ 105 และสกลนคร พื้นที่ 98 ไร่ ได้ผลิตผล 31,845 กิโลกรัม ผ่านมาตรฐาน 20,470 กิโลกรัม คิดเป็นร้อยละ 64.3 นำมาบรรจุกระสอบร้อยละ 45 ของเมล็ดพันธุ์ที่ผ่านมาตรฐานเพื่อจำหน่ายให้แก่สมาชิกฯและชาวนาทั่วไป ส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 55 เกษตรกรนำไปแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์กันเองในหมู่บ้าน
           
3.3 การรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อแปรรูปข้าวกล้องและข้าวฮาง โดยการสร้างกลุ่มผู้แปรรูปข้าวกล้องและข้าวฮางได้ จำนวน  2 กลุ่ม มีสมาชิก จำนวน 30 คน คือกลุ่มบ้านนาเลา ต.บึงทวาย อ.เต่างอย และ กลุ่มบ้านนานกเค้า ต.ห้วยยาง อ.เมือง จ.สกลนคร และในอนาคตมีแผนการในการเพิ่มความรู้ด้านการแปรรูป และผลิตข้าวกล้อง และข้าวฮางเพื่อจำหน่าย
      

4. งานฝึกอบรม มีการฝึกอบรม จำนวน 2 หลักสูตร

4.1 การพัฒนาการผลิตข้าวอินทรีย์ เป้าหมาย 25 คน ฝึกอบรมในวันที่ 8-9 กรกฎาคม พ.ศ.  2551   ณ  ศูนย์วิจัยข้าวสกลนคร มีเกษตรกรจากศูนย์เรียนรู้ฯ เข้ารับการฝึกอบรม  จำนวน 27  คน

4.2 การปลูกข้าวไว้ทำพันธุ์  เป้าหมาย เกษตรกรจำนวน 32  คน ฝึกอบรมในวันที่ 10-11 กรกฎาคม  2551  ณ ศูนย์วิจัยข้าวสกลนคร มีเกษตรกรจากศูนย์เรียนรู้ฯ เข้ารับการฝึกอบรม จำนวน  32  คน

แก้ไขล่าสุด ( วันศุกร์ที่ 02 กรกฏาคม 2010 เวลา 13:19 น. )
 
ป้ายโฆษณา